ଶ୍ରୀ ପତିତପାବନ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର, କୁକୁରଜଙ୍ଘା, ଝାରସୁଗୁଡ଼ା

ଶ୍ରୀ ପତିତପାବନ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର,କୁକୁରଜଙ୍ଘା ଝାରସୁଗୁଡା ର ତଥ୍ୟ 

ଇତିହାସ କୁହେ ପୁରୀ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ୧୧୧୨ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ରୁ ୧୧୪୮  ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିଲା  l ଏହି ଇତିହାସ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମନ୍ଦିରଟିକୁ ତତ୍କାଳୀନ ରାଜା ଅନଙ୍ଗ ବର୍ମନ  ଚୋଡ଼ଗଙ୍ଗ ଦେବ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଇଥିଲେ  l ପରବର୍ତ୍ତୀ  ସମୟରେ ଅନଙ୍ଗଭୀମ ଦେବ ୧୧୭୪ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଏହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରାଇଥିଲେ  l  ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେବା ପରେ ଓଡିଶାରେ ବୈଷ୍ଣବ ଧର୍ମର ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାର ହୋଇଥିଲା l ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଫଳରେ ଓଡିଶାର ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଏହିପରି ଛୋଟ ବଡ ମନ୍ଦିର ଗଢ଼ି ଉଠିଥିଲା l ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ଝାରସୁଗୁଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ କୁକୁରଜଙ୍ଘା ସ୍ଥିତ ଏହି ସର୍ବ ପୁରାତନ ଶ୍ରୀ ପତିତପାବନ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଅନ୍ୟତମ l ସଭ୍ୟତାର ପ୍ରଚ୍ଛଦ ପଟରେ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ସେ ଆଜି ବି ତା'ର ଉପସ୍ଥିତିକୁ ଜାହିର କରି ଆସୁଛି ଓ ବଖାଣି ଆସୁଛି ତା'ର ପ୍ରାଚୀନତା ସମ୍ପର୍କ ରେ.........

ପଶ୍ଚିମ ଓଡିଶା  ସାଧାରଣତଃ  ପୂର୍ବ ଓଡିଶା ପରି ଏତେଟା ଉନ୍ନତି ନଥିଲା l ଆଦିବାସି ଅଧ୍ୟୁଷିତ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଗୁଡିକ ସାଧାରଣ ଜୀବନ ଠାରୁ ଅନେକ ଦୂରରେ ଥିଲା l  ତଥାପି ଏହି ମନ୍ଦିରକୁ ଦେଖିଲେ ଜଣା ଯାଏ ଯେ ଏ ଜାତିର ପ୍ରାଚୀନ ଐତିହ୍ୟ ଓ ପରମ୍ପରାକୁ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଏହି ମନ୍ଦିରଟି ଏ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜୀବିତ ରଖିବାରେ ଚେଷ୍ଟା କରିଆସିଛି l  ଏହା ମଧ୍ୟରେ ମନ୍ଦିର ତିଆରି ହେବାଠାରୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନେକ ରାଜା ଆସିଛନ୍ତି ଯାଇଛନ୍ତି l ଅନେକ ଶାସକ ଆସିଛନ୍ତି ନିଜ ନିଜର ଶାସନ ଚଳାଇଛନ୍ତି । ସମୟ ସ୍ରୋତରେ ଶାସନ ବଦଳିଛି ତା' ସାଙ୍ଗକୁ ଶାସନ ପ୍ରଣାଳୀ ମଧ୍ୟ ବଦଳିଛି  l କିନ୍ତୁ, ଏହି ମନ୍ଦିରର ନୀତି ନିୟମ ଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂର୍ବଭଳି ବଳବତ୍ତର ରହିଛି l ଆଜି ମଧ୍ୟ ଏହି ମନ୍ଦିର ପୁରୀ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରର ନୀତିନିୟମ ଅନୁସାରେ ପରିଚାଳିତ  l ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ସାଙ୍ଗକୁ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନେକ ସମସ୍ୟା ତଥା ଅଭାବ ଅସୁବିଧା ଦେଇ ହୁଏତ ଏଇ ମନ୍ଦିର ଗତି କରୁଛି ସତ  କିନ୍ତୁ ସେ ତାର ପରମ୍ପରା ଓ ନୀତି ଆଦର୍ଶକୁ କେବେ ଛାଡ଼ିପାରି ନାହିଁ l ସେ ଅନେକଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଆଢୁଆଳରେ ରହିଯାଇଛି ସତ ହେଲେ ଆମ ପ୍ରାଚୀନ ସଂସ୍କୃତି ଓ ପରମ୍ପରାକୁ ଉଚିତ ଭାବରେ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ତିଳେମାତ୍ର ଅବହେଳା କରିନାହିଁ l ଅକ୍ଲାନ୍ତ ପରିଶ୍ରମ ଓ ଚେଷ୍ଟା ତଥା ଅସରନ୍ତି  ଅନ୍ୱେଷଣ କରିବା ପରେ କିଛି ତଥ୍ୟ, ଇତିହାସ ଓ ଜନଶ୍ରୁତିକୁ ଆଧାର କରି ଏ ମନ୍ଦିର ସମ୍ପର୍କରେ କିଛି ଉପାଦେୟ ବିବରଣୀ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଅଛି l ଉକ୍ତ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ମନ୍ଦିରଟି ୧୨୧୫ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବାର ସୂଚନା ମିଳିଛି l  

କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁଯାୟୀ ଆଜକୁ ପ୍ରାୟ ୮୦୦ ବର୍ଷ ତଳର ଏ ଘଟଣା l କୁକୁରଜଙ୍ଘା ପଶ୍ଚିମ ଓଡିଶାସ୍ଥିତ ଝାରସୁଗୁଡା ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ଅଖ୍ୟାତ ଗାଁ ଟିଏ l ସେ ଅଞ୍ଚଳର ତତ୍କାଳୀନ ରାଜା ଥିଲେ ମଧୁସୂଦନ ସିଂହ  l ତାଙ୍କ ଅଧୀନରେ ରାମପୁର ଜମିଦାରୀ ଥିଲା l ସେ ବୈଷ୍ଣବ ଧର୍ମର ପୃଷ୍ଠପୋଷକ ଥିଲେ l ସେ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ଯାଇ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇ  ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଭକ୍ତି ଓ ବିଶ୍ୱାସ ଘନୀଭୂତ ହୋଇଥିଲା । ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ହେଉଛନ୍ତି ଭାବର ଠାକୁର l ଯେଉଁଠି ଭାବ ଓ ଭକ୍ତି ସେଇଠି ସ୍ୱୟଂ ନିଜେ ଆବିର୍ଭାବ ହୁଅନ୍ତି ଆମ କାଳିଆ ଠାକୁର l ଥରେ ରାଜାଙ୍କୁ ସ୍ୱପ୍ନାଦେଶ ହେଲା ଯେ ଆମେ ଚତୁର୍ଦ୍ଧାମୂର୍ତ୍ତି ବେହେରାପାଲି ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଏକ ନିମ୍ବ ବୃକ୍ଷ ମୂଳେ ବ୍ରହ୍ମ ରୂପରେ ରହିଅଛୁ l ଏହି ଗ୍ରାମ ନିକଟରେ ତୁମେ ଆମର ଗୋଟିଏ ମନ୍ଦିର ତୋଳାଅ । ସେଠାରେ ଆମେ ବିଗ୍ରହ ରୂପରେ ପୂଜା ପାଇବୁ l ବର୍ତ୍ତମାନ ବେହେରାପାଲି ଗ୍ରାମଟି କୁକୁରଜଙ୍ଘା ଗ୍ରାମଠାରୁ ମାତ୍ର ୨ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ l ଏହି ଅଞ୍ଚଳଟି ରାଜାଙ୍କର ଜମିଦାରୀ ଅଧୀନସ୍ଥ l ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଯେମିତି ଭକ୍ତର ଭାବ ଓ ଭକ୍ତିକୁ ଅନାଇ ବସିଥାନ୍ତି, ଠିକ ସେମିତି ଭକ୍ତ ଟିଏ ମଧ୍ୟ ଠାକୁରଙ୍କୁ ଅନୁଭବ କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କର ଟିକିଏ ସାନିଧ୍ୟ ପାଇବା ପାଇଁ ଆତୁର ହୋଇଥାଏ l ତତ୍କାଳୀନ ରାଜା ମଧୁସୂଦନ ସିଂହଙ୍କୁ ସ୍ଵପ୍ନାଦେଶ ହେଲା ପରେ ମହାପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ ମନ୍ଦିର ତୋଳିବା ପାଇଁ ଏହି ଗୁରୁ ଦାୟିତ୍ଵ ଦେଇଥିଲେ  । ରାଜା ହୁଏତ ପ୍ରଥମେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଥିବେ ତଥାପି ସାଧାରଣ ଭକ୍ତଟିଏ ପରି ସେ ମଧ୍ୟ ଠାକୁରଙ୍କୁ ପାଇବା ପାଇଁ ବିକଳ ହୋଇ ଉଠିଥିଲେ l ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ସେ ତୁରନ୍ତ ଲାଗିପଡିଲେ ମନ୍ଦିର ତୋଳିବା କାର୍ଯ୍ୟରେ  l ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରୁ ଆସିଲେ ମହାରଣା ମାନେ  l ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ସମୟରେ ରାଜାଙ୍କର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ତତ୍ତ୍ଵାବଧାନରେ ମନ୍ଦିର ତୋଳାହେବା କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ ହେଲା l ସଂଗୃହିତ ତଥ୍ୟାନୁସାରେ ୧୨୧୫ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ  ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ ଶେଷ ହେଲା ଏବଂ ଚତୁର୍ଦ୍ଧାମୂର୍ତ୍ତି ରତ୍ନ ସିଂହାସନରେ ବିରାଜମାନ କଲେ l ସେହି ଦିନ ଠାରୁ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଠାକୁର ଏଠାରେ ପୂଜା ପାଇ ଆସୁଛନ୍ତି l

 ସମୟ ସୁଅରେ ଅନେକ ରାଜା ଏଠାରେ ରାଜୁତି କରି ପିଢ଼ି ପରେ ପିଢ଼ି ଠାକୁରଙ୍କ ସେବାରେ ନିଜକୁ ନିଯୋଜିତ କରିଆସିଛନ୍ତି । ପୂର୍ବକାଳର ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା ବିଧିରେ ପୁରୀ ଶ୍ରୀ ମନ୍ଦିର ନିୟମାବଳୀ ଅନୁସାରେ ଯାହାକି ଏ ଯାବତ୍ ଚାଲିଆସୁଛି l ଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରୀ ଜୀଉଙ୍କର ରୀତିନୀତିରେ ପାଳନରେ କୌଣସି ବିଭ୍ରାଟ ଦେଖିବାକୁ ମିଲିନାହିଁ । ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାରୁବ୍ରହ୍ମ ସତ କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ପ୍ରତିଟି ଲୀଳା ରେ ରହିଛି ମାନବୀୟ ଜୀବନର ଅବିକଳ ପ୍ରତିଛବି । ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ଆମ ଠାକୁର ଜନ୍ମ ମୃତ୍ୟୁର ସତ୍ୟତାକୁ ପ୍ରତିପାଦନ କରିବାକୁ ଯାଇ ଇହଲୀଳା ସମ୍ବରଣ କରନ୍ତି l ସେ ସୂଚାଇ ଦିଅନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମ ସତ୍ୟ ଜଗତ ମିଥ୍ୟା l ଠାକୁରଙ୍କ ଇହଲୀଳା ତ୍ୟାଗ ପରେ ତାଙ୍କର ବ୍ରହ୍ମ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଏ l ଏହି ଅବସରରେ ଠାକୁରଙ୍କ ନବକଳେବର ନୀତି ସମ୍ପନ୍ନ କରାଯାଇଥାଏ l ପୁରୀ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ଯେମିତି ନୀତି ନିୟମର ସହିତ ଏହି ମହାନ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସମ୍ପାଦନ କରାଯାଏ, ଠିକ ଅନୁରୂପ ଭାବରେ ସେଇ ନିୟମାନୁସାରେ କୁକୁରଜଙ୍ଘା ମନ୍ଦିରରେ ମଧ୍ୟ ନବକଳେବର କରାଯାଇଥାଏ l ସ୍ୱପ୍ନାଦେଶରୁ  ଆରମ୍ଭ କରି  ଦାରୁ ସଂଘ୍ରହ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତେକ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସୁଚାରୁରୂପରେ ସମାପନ କରାଯାଇଥାଏ l କେବଳ ଏତିକି ନୁହେଁ ଏହା ସହିତ ଏହି ମନ୍ଦିରର ଅନେକ ବିଶେଷତ୍ୱ ରହିଛି ଯାହା ଉକ୍ତ ମନ୍ଦିରର ଭିନ୍ନତାର ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି l ଏଠାକାର ରଥଯାତ୍ରା ଖୁବ ନିଆରା l ତିନି ଖଣ୍ଡବାଉଁଶ ଦ୍ୱାରା ରଥକୁ ଟଣା ଯିବାର ପରମ୍ପରା  ରହିଛି l ଯାହା ଅନ୍ୟସ୍ଥାନ ରଥ ଯାତ୍ରା ଅପେକ୍ଷା ଭିନ୍ନ ମନେ ହେଇଥାଏ l ପୁରୀ ରଥ ଯାତ୍ରା ପରି ଏଠାରେ ଛେରା ପହରା  ଏଠାକାର ଜମିଦାର ବଂଶଜ କରିଥାନ୍ତି l ଏବେ ଏହି ସେବାକୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଜମିଦାର ଅନିଲ ଉଦ୍ଧବ କୁମାର ସିଂହ ତୁଲାଉଛନ୍ତି l  ରଥର ଉଚ୍ଚତା ୪୫ ଫୁଟ ଏବଂ ଚକ ସଂଖ୍ୟା ୧୬  l ତିନି ଠାକୁରଙ୍କ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ରଥ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ । ସାଧାରଣତଃ ଓଡିଶାର ସମସ୍ତ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ଠାକୁର ନବଦିନାତ୍ମକ ଯାତ୍ରା ସାରି ଶ୍ରୀ ମନ୍ଦିରକୁ ବାହୁଡି ଆସିଥାଆନ୍ତି l କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ୧୪ ଦିନର ଯାତ୍ରା କରି ମହାପ୍ରଭୁ ଗୁରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ମନ୍ଦିରକୁ ବାହୁଡ଼ିଥାନ୍ତି l